حد تشخیص و حد کمی شدن در روش آزمون
حد تشخیص (LOD): کوچکترین غلظتی است که یک روش میتواند با درجه اطمینان مشخصی آن را تشخیص دهد.
حد کمی شدن (LOQ): حدی است که در آن میتوانیم به طور منطقی اختلاف بین 2 مقدار مختلف را تشخیص داهیم. حد کمی شدنیک روش کوچکترین غلظت آنالیت بوده که میتوان آن را با عدمقطعیت قابل قبولی تعیین نمود.
به منظور درک بهتر مفهوم حد تشخیص و حد کمی شدن به این مثال توجه نمایید. فرض کنید شما در یک فرودگاه نشستهاید که سر و صدای زیادی ناشی از نشستن و برخاستن هواپیماها در آن وجود دارد. اگر فردی که در نزدیک شما نشسته است به آرامی صحبت کند، شما صدای وی را نمیشنوید. صدای وی کمتر از LOD میباشد. اگر او کمی بلندتر صحبت کند، شما صدای او را میشنوید، ولی متوجه حرفی که میزند، نمیشوید. در این حالت صدای وی بزرگتر از LOD ولی کمتر از LOQ میباشد. اگر وی باز هم بلندتر صحبت کند، شما منظور او را متوجه شده و به او جواب میدهید. در این حالت صدای وی از LOD و LOQ بزرگتر میباشد.
در اصطلاح کلی، حد تشخیص غلظتی که در آن سیگنال دستگاه y دارای اختلاف قابل توجهی از سیگنال نمونه شاهد باشد.

محاسبه حد تشخیص و حد کمی شدن
LOD یک روش با کوچکترین پاسخ دستگاه متفاوت است. استفاده از نسبت سیگنال به noise برای استانداردی که به دستگاه تزریق شده است، شاخص عملکرد دستگاه بوده و در تخمین LOD یک روش کاربردی ندارد. به منظور تخمین LOD یک روش، اندازهگیریها بایستی روی نمونهها انجام شده و کلیه مراحل فرایند در این اندازهگیریها طی شود.
میتوان برای تعیین LOD، سه نمونه با سه غلظت مختلف انتخاب کرده و هر نمونه را هفت بار اندازهگیری نماییم. کوچکترین غلظت انتخاب شده بایستی نزدیک صفر باشد. سپس نمودار انحراف استانداردها را بر حسب غلظتها رسم مینماییم و مقدار انحراف استاندارد غلظت صفر (S0) را از روی نمودار بدست میآوریم. LOD روش برابر است با X+3S0 که در این معادله X میانگین اندازهگیریها روی نمونه شاهد میباشد. LOD محاسبه شده نشاندهنده این موضوع است که ما 95% اطمینان داریم که روش قادر به شناسایی آنالیت موجود در نمونه در آن غلظت میباشد. حد تشخیص در فاصله 3s از نمونه شاهد و حد کمی شدن در فاصله 10s از نمونه شاهد قرار دارد.
هماهنگی برای برگزاری دورههای آموزشی
جهت هماهنگی برای برگزاری دوره "صحه گذاری روش های آزمون" ميتوانيد با شماره همراه مدیریت پایگاه (مصطفی دستمردی) 09125446045 يا ايميل Mdastmardi@yahoo.com تماس حاصل نمایید.
اين سایت با هدف اشاعه مفاهیم مدیریت كیفیت در زمینه ارائه خدمات آزمايشگاهی و ترويج استانداردهای رایج در اين خصوص نظیر ISO/IEC 17025, ISO 15189 ایجاد شده است.