الزامات کلی عملیات خوب آزمایشگاهی (GLP)

الزامات کلی عملیات خوب آزمایشگاهی در آزمایشگاه‌های کنترل مواد غذایی، آرایشی و بهداشتی

پیشگفتار

هم اکنون، با روند توسعه واحدهای تولیدی صنایع غذایی و آشامیدنی و افزایش میزان تولید این گروه از محصولات در کشور از یک سو و افزایش میزان واردات از کشورهای مختلف با شاخص ها و استانداردهای کیفی و ایمنی متفاوت، ضرورت کنترل کیفیت و سلامت مواد اولیه و محصولات بیش از پیش حائز اهمیت است، به همین منظور مرکز آزمایشگاههای مرجع کنترل غذا و دارو در راستای برنامه های 5 ساله توسعه اقتصادی واجتماعی ، امکان تفویض برخی امور را به آزمایشگاههای کنترل غذا و دارو دانشگاه های علوم پزشکی کشور و همچنین بخش خصوصی فراهم آورده است و در حال حاضر با بیش از 150  آزمایشگاه همکار و مجاز تائید صلاحیت شده در کشور، بر اساس پراکندگی جغرافیایی صنایع ،شبکه گسترده ای را برای دسترسی آسان و سریع به خدمات آزمایشگاهی برای کنترل کیفیت محصول ایجاد نموده است.

ارائه خدمات آزمایشگاهی دقیق و قابل استناد در زمینه کنترل مواد غذایی و آشامیدنی مستلزم رعایت حداقل پیش نیازها و الزامات برای برقراری شرایط و عملیات مناسب و مطلوب آزمایشگاهی است. لذا این راهنما که بر گرفته از استانداردهای ملی و بین المللی و اطلاعات و دست یافته های علمی و تخصصی در زمینه شرایط  مطلوب آزمایشگاهی با نظر کارشناسی است،این امکان را برای آزمایشگاهها فراهم آورده است تا علاوه بر آگاهی از برقراری الزامات زیرساخت، طراحی و چیدمان،تجهیزات و کالیبراسیون ،شرایط انجام آزمون و صحه گذاری  به مجموعه ای از نکات مهم در رابطه با ایمنی و روند ایجاد مستندات، سوابق و نحوه حفظ و نگهداری آنها نیز دست یابند.

امید است با توصیه و تاکید بر اجرای عملیات خوب آزمایشگاهی (Good Laboratory Practices) و تاثیر آن بر ارتقاء و بهبود کیفیت و سلامت محصولات، ضمن حفظ سلامت مصرف کننده که رسالت وزارت بهداشت است، در رشد و توسعه صنعت و کسب سهم قابل توجهی از بازارهای جهانی گامی برداشته شود.

براي دانلود متن كامل الزامات کلی عملیات خوب آزمایشگاهی (GLP) در آزمایشگاه‌های کنترل مواد غذایی،  آرایشی و بهداشتی بر روي لينك زير كليك كنيد:

دانلود متن كامل الزامات کلی عملیات خوب آزمایشگاهی (GLP) در آزمایشگاه‌های کنترل موادغذایی، آرایشی و بهداشتی

جهت هماهنگی برای برگزاری دوره‌‌ آموزشي عمليات خوب آزمايشگاهي (GLP) مي‌توانيد  با ايميل [e-mail] يا شماره همراه مدیریت پایگاه 09125446045 (مصطفی دستمردی) تماس بگيريد.

راهنماي برآورد عدم قطعيت در آزمون ها

پس از "راهنما عدم قطعيت اندازه گيري براي مبتديان" اين راهنما در بسيار از زمينه‌هاي گوناگون راهنمايي را براي برآورد عدم قطعيت در اندازه‌ گيري فراهم مي‌كند. اين راهنما تنها براي افرادي كه در آزمايشگاه‌هاي آزمون فعاليت مي‌كنند مفيد است.

براي دريافت اين راهنما بر روي لينك زير كليك كنيد

دريافت راهنماي برآورد عدم قطعيت در آزمونها

جهت هماهنگی برای برگزاری دوره‌‌ آموزشي عدم قطعيت در اندازه گيري مي‌توانيد  با ايميل [e-mail] يا شماره همراه مدیریت پایگاه 09125446045 (مصطفی دستمردی) تماس بگيريد.

راهنمای ارزیابی استانداردهای اعتباربخشی بخش آزمایشگاه بیمارستان در ایران

براي دانلود راهنمايي ارزيابي استانداردهاي اعتباربخشي بخش آزمايشگاه بيمارستان در ايران بر روي لينك زير كليك كنيد:

دانلود راهنمای ارزیابی استانداردهای اعتباربخشی بخش آزمایشگاه بیمارستان در ایران

انتخاب آزمون آماري مناسب

از كدام آزمون آماري استفاده كنيم؟

اين سوال اغلب محققين جوان يا دانشجوياني است كه در حال گذراندن پايان نامه هستند و داده‌ها را جمع آوري كرده‌اند ولي هنوز موفق به انتخاب آزمون مناسب براي طرح خود نشده‌اند. حوزه آمار تا آنجا توسعه یافته است که ما را قادر می سازد تا تقریبا برای هر نوع طرح تحقیقی كه مطرح مي شود چندين آزمون آماری در اختیار داشته باشیم. با توجه به چنین امکانی، باید در عین حال منطقی را نیز برای انتخاب نوع آزمون رعایت کنیم. همواره محقق پس از در اختیار داشتن داده ها با این سوال رو برواست که از چه آزمونی برای فرضيات مطرح شده در طرح خود به جهت رسیدن به نتیجه منطقی و مطلوب استفاده کند؟ هر چند سوال تحقیق و فرضیه‌های مطرح شده تا حدودی به او کمک می‌کنند ولی دانستن اینکه چه عواملی در انتخاب یک آزمون دخالت دارند، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. البته بهترين راه براي ياد گيري اينكه از كدام آزمون آماري استفاده كنيد اين است كه خودتان يك آماردان با تجربه باشيد. در اينجا هم تجربه بزرگترين معلم است. در حقيقت هيچ روشي وجود ندارد كه بتواند به شما ياد دهد كه از چه چيزي و در چه زماني استفاده كنيد. مگر اينكه فرصت كافي و تجربه لازم براي انتخاب ابزار مناسب را داشته باشيد. اين پاورپوئينت صرفا راه و روش استفاده از ابزارها را به شما پيشنهاد مي‌دهد ولي همه‌ي كار نيست و فقط براي شروع كار مناسب است. ممكن است براي يك طرح آزمونهاي متفاوتي وجود داشته باشد.

 

موضوعات اساسی كه در انتخاب يك آزمون آماري دخالت دارند:

- پرسش تحقیق:سوالی که در ابتدا، یک محقق را برای رسیدن به جواب آن، وادار به تحقیق می‌کند.

- فرضيه تحقیق:هر فرضيه آماري مبتني بر يك آماره (شاخص آزمون) و هر آماره، توزيع خاصي دارد و توزيع‌هاي آماري در تعيين آزمون، تعيين كننده هستند.

- ماهيت داده‌ها: مشخص كردن متغيرهاي مطالعه و نوع داده‌هایی که محقق از پرسشنامه یا هر منبع دیگری به دست آورده است.

پرسش تحقیق ممکن است در یکی از دسته سوالات اساسی زیر قرار گیرد. این سوالات ما را به سمت انتخاب نوع آزمونی که مناسب تحقیق باشد، هدایت می‌کند.

سوال هاي مقايسه‌اي

1- آيا مي‌خواهيد توزيع يك نمونه انتخابي را با يك توزيع نظري خاص مقايسه كنيد؟ يا توزيع داده‌ها را با توزيع جمعيتي كه داده‌ها از آن استخراج شده‌‌اند، مقايسه كنيد؟

اگر سوال تحقیق به دنبال آن است که نمونه‌ای که در اختیار محقق است، از یک توزیع آماری خاص پیروی می‌کند، آزمون‌های یک نمونه‌ای مانند آزمون یک نمونه‌ای t ، آزمون مربع کای، آزمون دو جمله‌ای و آزمون‌هاي کولموگروف - اسمیرونوف، آزمون‌های مناسبی هستند.

2-  آيا قصد داريد دو گروه را با يكديگر مقايسه كنيد؟

اگر سوال یک تحقیق به دنبال اختلاف معنی داری بین دو گروه است، از آزمون‌های دو نمونه‌ای مانند آزمون t زوجي يا مستقل، آزمون كي دو، آزمون من ويتني، آزمون مك نمار و آزمون‌هاي مشابه استفاده كنيد. 

 

3-  آيا مي‌خواهيد بيشتر از دو گروه را با يكديگر مقايسه كنيد؟

اگر در پی اختلاف معنی داری بین بیش از دو گروه هستيد، از آزمون‌هاي آنالیز واریانس يا طرح آزمايشات استفاده کنید.

سوال همبستگي

3-  آيا مي‌خواهيد رابطه همبستگی بين دو يا چند متغير را بررسي كنيد؟

اگر در پی یافتن رابطه همبستگي بین دو یا چند متغیر هستيد از آزمون‌های همبستگی مانند آزمون كي دو، پیرسن، اسپیرمن و تاو کندال و ... استفاده کنید.

سوال رگرسيون

4- آيا مي‌خواهيد رفتار يك متغير را از روي تغييرات يك يا چند متغير ديگر الگوسازي و پيش بيني كنيد؟

اگر به دنبال پیش بینی مقادیر یک متغیر، از روی اطلاعات مربوط به یک یا چند متغیر دیگر هستيد، مباحث مربوط به رگرسیون (خطي، غير خطي، لجستيك و ...) را دنبال كنيد.

جدول زير يك راهنماي مناسب براي انتخاب آزمون‌هاي آماري مي‌باشد.

تعداد گروه‌ها	نوع متغير	وضعيت گروه‌ها	آزمون انتخابي
يك نمونه‌اي	همه	---	آزمون دو جمله اي
يك نمونه‌اي	ترتيبي و اسمي	---	آزمون همتوزيعي كي دو
يك نمونه‌اي	همه	---	آزمون تصادفي بودنruns
يك نمونه‌اي	كمي	---	آزمون  t يك نمونه اي
يك نمونه‌اي	كمي	---	كلموگرف – اسميرنوف
مقايسه دو گروه	كمّي	مستقل	آزمون  t مستقل
مقايسه دو گروه	كمّي	وابسته	آزمون  t زوجي
مقايسه دو گروه	رتبه‌اي	مستقل	آزمون من ويتني
مقايسه دو گروه	رتبه‌اي	وابسته	آزمون ويلكاكسن ياعلامت
مقايسه دو گروه	اسمي	مستقل	آزمون كي دو
مقايسه دو گروه	اسمي	وابسته	آزمون مك نمار
مقايسه بيشتر از دو گروه	كمّي	مستقل	آناليز واريانس يك طرفه
مقايسه بيشتر از دو گروه	كمّي	وابسته	آناليز واريانس با مشاهدات تكراري
مقايسه بيشتر از دو گروه	رتبه‌اي	مستقل	آزمون كروسكال واليس
مقايسه بيشتر از دو گروه	رتبه‌اي	وابسته	آزمون فريدمن
مقايسه بيشتر از دو گروه	اسمي	مستقل	آزمون كي دو
مقايسه بيشتر از دو گروه	اسمي	وابسته	آزمون كوكران

جهت هماهنگی برای برگزاری دوره‌‌ آموزشي تجزيه و تحليل آماري نتايج با نرم افزار MINITAB يا SPSS مي توانيد با ايميل [e-mail] يا شماره همراه مدیریت پایگاه 09125446045 (مصطفی دستمردی) تماس بگيريد.