طراحي آزمايش‌ها به روش سطح پاسخ (RSM) در اولين سال 1950 ميلادي شكل گرفت و كاربرد اوليه آن بيشتر براي صنايع شيميايي بود ولي اخيراً به طور گسترده‌اي از روش سطح پاسخ (RSM) براي بهبود كيفيت، طراحي محصول و آناليز عدم‌قطعيت استفاده مي‌شود. دو روش متداول زير مجموعه طراحي آزمايش‌ها به روش سطح پاسخ (RSM) طراحي آزمايش‌ها به روش Central Composite Design (CCD) و Box-Behnken designs (BBD) هستند كه در ادامه اين مطلب به مقايسه و بررسي كاربردهاي متفاوت اين دو زير مجموعه مي‌پردازيم:

- تعداد آزمايش‌ها در روش CDD به طور معمول از روش BBD بيشتر است.

- روش CCD قابل گردش است ولي روش BBD هميشه قابليت گردش ندارد.

- روش CCD از طراحي عاملي دو سطحي با رزولوشن V و بيشتر ساخته شده است (طراحي عاملي + نقاط مركزي + نقاط محوري).

- روش BBD از تركيبي از طراحي عاملي دو سطحي تشكيل شده است.

- در روش CCD هر فاكتور پنج سطح متفاوت دارد (شامل سه نقطه در داخل حدود مشخص شده براي هر عامل و دو نقطه خارج از حدود مشخص شده براي هر عامل است).

- در روش BBD هر فاكتور سه سطح متفاوت دارد (شامل سه نقطه در داخل حدود مشخص شده براي هر عامل است و هيچ نقطه‌اي خارج از حدود مشخص شده بالا و پايين براي هر عامل را ارائه نمي‌كند. به عبارت ديگر تمام نقاط آزمايش شده در محدوده‌ای از پيش تعيين شده قرار دارند. در نتيجه نقاط ابتدا و انتهاي بازه دقت كمتري از ساير نقاط دارند)

- وقتي به دليل محدوديت‌هاي فيزيكي يا مفهومي، آزمايش‌ها خارج از بازه مورد نظر ممكن نيست، روش BBD توصيه مي‌شود. (مثلاً غلظت از صفر شروع مي‌شود و حد منفي آن مفهوم ندارد)

- معادله رگرسيوني بدست آمده از روش BBD يك معادله Quadratic مي‌تواند باشد (حداقل تعداد سطوح لازم براي معادله Quadratic سه سطح مي‌باشد) ولي معادله رگرسيوني بدست آمده از روش CCD يك معادله Cubic  مي‌تواند باشد(حداقل تعداد سطوح لازم براي معادله Cubic  چهار سطح مي‌باشد.)

Cubic function
Quadratic Function
Linear Function


جهت هماهنگی برای برگزاری دوره‌‌ آموزشي طراحي آزمايش‌ها مقدماتي و پيشرفته با نرم افزار MINITAB مي‌توانيد با ايميل Mdastmardi@yahoo.com يا شماره همراه مدیریت پایگاه 09125446045 (مصطفی دستمردی) تماس بگيريد.