تعيين فواصل زماني انجام كاليبراسيون تجهيزات
براي تعيين فواصل زماني كاليبراسيون راهنمايي توسط ILAC و OIML منتشر شده است
(متن كامل اين راهنما از طريق لينك زير قابل دانلود ميباشد.)
خلاصهاي از مهمترين نكات ذكر شده در اين در ادامه آورده شده است
1- مقدمه
تأييدهاي
مكرر هزينهبر است و استفادهي پيوستهي تجهيزات را ناممكن ميسازد و
كاري را كه تجهيزات مزبور در آن به كار ميرود متوقف كرد. بنابراين
بايد تعادلي در اين ميان برقرار شود عوامل بسياري در تعيين پريود
تأييد مؤثرند كه مهمترين آنها به شرح زير است:
- نوع تجهيزات؛
- توصيهي سازندهي تجهيزات؛
- روند دادههاي بهدست آمده از كاليبراسيونهاي پيشين؛
- سوابق ثبتشدهي نگهداري و تعمير؛
- گستردگي و دشواري كاربرد؛
- ميزان گرايش به فرسودگي و رانش؛
- پريود مقايسهي متقابل با ديگر تجهيزات اندازهگيري؛
- شرايط محيطي (دما، رطوبت، ارتعاش و غيره)؛
- درستيِ مورد نظر در اندازهگيري.
2- انتخاب اوليه فواصل زماني تأييد
مبناي
تصميم اوليه در تعيين فاصله زماني تأييد عموماً بر اساس شم مهندسي
است - عواملي كه بايد در نظر گرفته شوند عبارتند از:
- توصيه سازنده تجهيزات
- گستردگي و دشواري استفاده
- تأثير محيط
- درستيِ موردنظر در اندازهگيري
3- بازنگري فواصل زماني کالیبراسیون
نظام
قبلي كه بدون بازنگري فواصل زمانيِ تأييد و فقط بر اساس شمّ
مهندسي استوار باشد به اندازهي كافي قابل اطمينان نيست پس از
برقراريِ تأييد به روال عادي، بايد امكان تنظيم فواصل زماني تأييد
وجود داشته باشد تا ميان احتمال بروز عدم انطباق و هزينهها، تعادلي
بهينه برقرار شود اگر كمبود مالي يا نيروي انساني طولانيتر كردن
فواصل زمانيِ کالیبراسیون را ايجاب ميكند، ولي بهكارگيري تجهيزات
اندازهگيري كه درستيِ لازم را ندارند ميتواند هزينهي زيادي در بر
داشته باشد. بر این اساس فواصل زمانی کالیبراسیون باید مورد بازنگری قرار
گیرد روشهای مختلفی برای بازنگری زمان کالیبراسیون وجود دارد که در ادامه
به تشریح آنها پرداخته میشود:
تنظيم خودكار يا "پلكاني":
در هر تأييد (كاليبراسيون) اگر دستگاهي در محدودهي خطا قرار گيرد
فاصلهي بعدي تأييد افزايش مييابد و اگر خارج از محدودهي خطا باشد
فاصله كاهش خواهد يافت اين روش "پلكاني" ميتواند تنظيم سريع
فواصل زماني را در پي داشته باشد.
روش نمودار كنترل: در
اين روش، نقاط كاليبراسيون مشابه را از هر تأييد انتخاب كرده و
نتايج را نسبت به زمان ترسيم ميكنند. مقادير پراكندگي و رانش از
روي نمودارِ حاصل محاسبه ميشوند. رانش را معمولاً به صورتِ مقدار
ميانگين در يك فاصلهي زمانيِ تأييد و در مورد تجهيزات بسيار پايدار در
چند فاصلهي زماني تأييد، محاسبه ميكنند.
روش زمان تقويمي:
در اين روش، ابتدا تجهيزات اندازهگيري بر مبناي شباهت ساختاري و
شباهت ميزان پايداري و قابليت اطميناني كه از آنها انتظار ميرود
گروهبندي ميشوند فاصله زماني تأييدي كه به هر گروه اختصاص داده
ميشود ابتدا بر مبناي شمّ مهندسي است چنانچه زيرگروهِ خاصي از
تجهيزات وضعيت مشابهي با ساير اقلام آن گروه ندارد، اين زيرگروه
بايد به گروه ديگري منتقل شود كه فاصلهي زماني تأييد ديگري دارد.
روش مدتِ بهرهگيري: فاصلهي زماني تأييد، به جاي زمان سپري شدهي تقويمي، بر حسب ساعات كاركرد دستگاه بيان ميشود
آزمون در حال خدمت (جعبهي سياه):
اين روش ميتواند در فاصلهي ميان تأييدهاي كامل، اطلاعات سودمندي
در مورد مشخصات تجهيزات اندازهگيري فراهم آورد، و افزون بر آن
رهنمودي در مورد مناسب بودن برنامهي تأييد به دست دهد. اين روش
صورت ديگري از روشهاي 1 و 2 و به ويژه براي دستگاههاي پيچيده
مناسب است. پارامترهاي مهم به طور مكرر (يك يا چند بار در روز) به
وسيلهي تجهيزات كاليبراسيون با يك "جعبهي سياه" (مخصوصِ نظارتِ
پارامترهاي يادشده) بررسي ميشود. چنانچه با استفاده از جعبهي سياه
معلوم شود كه دستگاه اندازهگيري نامنطبق است، دستگاه مزبور براي
تأييد كامل ارسال ميشود. مزيت بزرگ اين روش آن است كه تجهيزات
اندازهگيري در بيشترين زمان ممكن در دسترس كاربران قرار دارد.
جهت هماهنگی برای برگزاری دوره آموزشي كاليبراسيون عمومي مي توانيد با ايميل Mdastmardi@yahoo.com يا شماره همراه مدیریت پایگاه 09125446045 (مصطفی دستمردی) تماس بگيريد.
+ نوشته شده در شنبه بیست و یکم بهمن ۱۳۹۱ ساعت توسط مصطفی دستمردی
|
اين سایت با هدف اشاعه مفاهیم مدیریت كیفیت در زمینه ارائه خدمات آزمايشگاهی و ترويج استانداردهای رایج در اين خصوص نظیر ISO/IEC 17025, ISO 15189 ایجاد شده است.