مدیریت كیفیت در مراكز آزمایشگاهی

کمیته CASCO پیش نویس داخلی برای رای گیری (CIB) ویرایش جدید استاندارد ISO/IEC 17025:2017 در 2015-09-25 منتشر نمود. در بند 7-6 این پیش نویس الزامات بررسی عدم قطعیت اندازه گیری آورده شده است. متن کامل الزامات ذکر شده برای تخمین و برآورد عدم قطعیت در اندازه گیری به شرح زیر است.

7.6.1 یک آزمایشگاه که کار کالیبراسیون را انجام می دهد باید روش های برای بررسی عدم قطعیت اندازه گیری برای تمام کالیبراسیون خود داشته باشد و باید آن را اعمال نماید.

7.6.2 یک آزمایشگاه آزمون باید روش های برای بررسی عدم قطعیت اندازه گیری برای تمام آزمون های خود داشته باشد و باید آن را اعمال نماید. در برخی موارد ماهیت روش آزمون ممکن است مانع محاسبه عدم قطعیت به صورت خیلی دقیق شود. در این موارد آزمایشگاه باید حداقل برای مشخص کردن کلیه مولفه‌های عدم قطعیت تلاش کند و بررسی معقولی از آن را به دست آورد. بررسی معقول باید بر شناخت عملکرد روش و بر دامنه اندازه گیری مبتنی باشد و باید مثلا از تجربه و داده‌های صحه گذاری پیشین استفاده شود.

7-6-3- در مواردی که در روش آزمون به خوبی شناخته شده، حدودی را برای مقادیر مربوط به منشاء‌های عمده عدم قطعیت اندازه گیری مشخص شده باشد و نحوه ارائه نتایج محاسبه شده نیز مشخص گردیده باشد، مي‌توان گفت که آزمایشگاه با مراعات این روش آزمون و دستورالعمل گزارش دهی (به بند 7.6.2 مراجعه شود) الزامات این بند را برآورده ساخته است.

یادآوری: برای یک روش آزمون خاص مورد استفاده در آزمایشگاه های آزمون که در آن عدم قطعیت اندازه گیری مربوط به نتایج آزمون به دست آمده با استفاده از روش شناخته شده است، اگر عوامل شناسایی شده موثر بسیار مهم تحت کنترل هستند و بدون تغییر باقی بماند، نیازی به برآورد عدم قطعیت اندازه گیری برای هر نتیجه آزمون وجود ندارد.

7-6-4- در هنگام تخمین عدم قطعیت اندازه گیری باید کلیه مولفه‌های عدم قطعیت را که در وضعیت مفروض حائز اهمیت است، با استفاده از روش‌های تحلیل مناسب مد نظر قرار داد.

یادآوری : برای اطلاعات بیشتر به استاندارد بین‌المللی ISO 5725 و ISO/IEC Guide 98-3 "راهنمایی جهت بیان عدم قطعیت در اندازه گیری" مراجعه شود.

در پیش نویس ویرایش جدید ISO/IEC 17025:2017 نسبت به ویرایش قبلی زیر ایجاد شده است:

1-  عنوان بند 5-4 "روش‌هاي آزمون و کاليبراسيون و صحه گذاري روش‌ها" به "انتخاب تصدیق و صحه گذاری روش ها" تغییر یافته است و شماره بند آن در استاندارد ویرایش جدید 7-7 است و محاسبه عدم قطعیت از زیر مجموعه این بند حذف شده است.

2- محاسبه عدم قطعیت در ویرایش قبلی در زیر بند شماره 5-4-6 بود که به عنوان یک زیر بند از بند 5-4 (روش‌هاي آزمون و کاليبراسيون و صحه گذاري روش‌ها)  قرار داشت. در ویرایش جدید استاندارد محاسبه عدم قطعیت به عنوان یک بند مجزاء از بند مربوط به "انتخاب تصدیق و صحه گذاری روش ها" آورده شده است. که این امر می تواند نشان دهند تاکید بیشتر به اهمیت بررسی عدم قطعیت اندازه گیری در ویرایش جدید استاندارد ISO/IEC 17025:2017 باشد. 

3- یادآوری 1 زیر بند 5-4-6-2 ویرایش سال 2005 که در خصوص میزان سختگیری لازم برای تخمین عدم قطعیت اندازه گیری بود حذف شده است.

4- یادآوری 2 زیر بند 5-4-6-2 ویرایش سال 2005 تبدیل به یک بند (بند 7-4-3) شده است.

5- یادآوری 1 "منشاء‌های دخیل در ایجاد عدم قطعیت...."  و یادآوری 2 "رفتار درازمدت پیش بینی شده اقلام مورد آزمون ...."  زیر بند 5-4-6-3 حذف شده است.

آموزش تخمین عدم قطعیت اندازه گیری با نرم افزار GUM WORK BENCH

 جهت هماهنگی برای برگزاری دوره‌ "محاسبه عدم قطعیت اندازه گیری با نرم افزار GUM WORK BENCH" مي‌توانيد با شماره همراه مدیریت سایت (مصطفی دستمردی)  09125446045 یا ايميل Mdastmardi@yahoo.com تماس حاصل نمایید